Ik WIL niet op mijn moeder lijken!

‘Ik WIL niet op mijn moeder lijken,’ verzucht Anne. We schieten allebei in de lach. We weten dat zij niet de eerste en zeker niet de laatste vrouw is die we dit zullen horen verkondigen.

We weten ook dat er geen ontkomen aan is. Terwijl je je zo voorgenomen had niet op je moeder te lijken, hoor je jezelf dezelfde woorden gebruiken. Maak je je zorgen over dezelfde dingen. Loop je daar tegenaan waar je moeder ook tegenaan liep. Vertoon je precies hetzelfde gedrag.

Zo vertoont Anne, ondanks haar grote zucht naar zelfstandigheid, in werkelijkheid hetzelfde afhankelijke gedrag als haar moeder. Ze wil het niet maar het lijkt wel of ze niet anders kan. Dat dit botst, mag duidelijk zijn. Niet alleen met zichzelf maar ook met haar moeder.

 

Er is geen ontkomen aan. Als dochter ben je 50% kind van je vader, 50% kind van je moeder. Zo krijg je van elke ouder de genen mee die bepalen welke uiterlijke kenmerken je in het leven meekrijgt.

Wat we weleens vergeten is dat we niet alleen qua uiterlijk op onze familie lijken. Van generatie op generatie vindt ook energetische overerving plaats. Patronen, trauma’s, geheimen, normen en waarden worden generaties lang doorgegeven. Deze factoren zijn misschien niet zichtbaar maar zeker wel voelbaar en het effect is er niet meer minder om.

 

De kracht van het systeem. Een zeer belangrijk element in het systemisch perspectief is het collectief geweten. Onder het collectieve geweten wordt dan het “geweten” verstaan van de familie waaruit iemand voortkomt.  Dit omvat de gedragsregels, de normen en de waarden binnen het familiesysteem. Het beperkt zich niet tot het heden, maar draagt alle gebeurtenissen uit het verleden met zich mee. Deze herhalen zich totdat de cirkel doorbroken wordt.

In het systemisch werk kijk je daarom niet alleen naar het individu maar ook naar het systeem, de omgeving waarin de persoon (of vraag) zich bevindt, en wordt de levensloop hierin meegenomen.

Belangrijk is het dus om te kijken naar de achtergrond van de persoon en haar familie, meegekregen normen en waarden, opvoeding, (familie) geheimen, etc.

Deze gebeurtenissen zijn belangrijk omdat bepaalde gewoontes, normen en waarden, patronen en relaties op deze manier in een breder perspectief geplaatst worden. Dit bredere perspectief geeft ruimte en inzichten op een dusdanige manier dat men er op een andere manier naar kan kijken. Sommige zaken krijgen een andere betekenis, kunnen herkend of erkend worden. Meestal laat dit reeds een oplossing (of een eerste stap daartoe) zien.

 

De cirkel is te doorbreken. Toen Anne het patroon in haar familie herkende was dat voor haar een enorme eye opener. Waar Anna eerst een verwijtende houding naar haar moeder en diens gedrag had, was ze nu in staat om met een mildere blik naar haar te kijken. In plaats van haar moeder te verwijten om wie ze niet was, zag ze haar moeder nu echt en kon ze haar ‘nemen’ zoals ze is.

Ze besefte ook dat waar haar moeder door welke omstandigheid dan ook geen keuze had, Anne deze nu wel degelijk heeft. Dit besef haalde behoorlijk wat druk van de ketel.  Anne was nu in staat om ook anders naar zichzelf te kijken en te accepteren dat ‘het is zoals het is’.

Door de strijd met ‘hoe het zou moeten zijn’ los te laten kwam er ruimte om te onderzoeken waar het betreffende patroon vandaan kwam. De oorzaak bleek generaties terug gevormd te zijn. Door de inzichten die ze verkreeg en het werk wat we samen hebben gedaan is het voor haar nu klaar, opgeruimd. Ze omschrijft het als een last die van haar schouders gevallen is.

Voor Anne kunnen nu zowel de afhankelijkheid als de zelfstandigheid naast elkaar bestaan en kiest ze voor zichzelf per moment welke voor haar het meeste geldt. Vrij om te zijn wie ze is.

  • Karen van Hout

Een knipoog naar ‘regeltjes’

‘Hebt u die levervlekjes al lang?‘ klinkt een bezorgde stem boven mijn hoofd.
‘Die sproeten bedoel je?’ kaats ik vriendelijk terug.

De adem van de schoonheidsspecialiste stokt. Als ze een slokje van haar water had genomen, had ze zich waarschijnlijk verslikt. Ik kijk haar aan. Zie een bloedmooi meisje achter een gladde laag make- up. Geen sproetje of enig andere oneffenheidje te zien.

Zo hoort het blijkbaar, denk ik op dat moment.
Je hoort geen sproeten te hebben. Sproeten zijn niet meer in. Een opeenhoping van melanine is tegenwoordig een levervlekje. En daar hoor je wat aan te doen. Een gladde en egale huid is vandaag de norm.

Gek eigenlijk.
Zo hard er geroepen wordt toch echt jezelf te zijn, authentiek door het leven te gaan. Jezelf te laten zien. Vooral de regie in eigen hand te nemen. Dat te doen waar jij blij van wordt. Zo stug word je (bewust of onbewust) toch weer op de ‘vandaag geldende norm met bijbehorende regeltjes’ gewezen: Leuk dat je jezelf bent maar zo doen we dat hier eigenlijk niet.

Overal zijn ‘statistieken’ voor.
Zolang je langs het lijntje loopt is er niets aan de hand en mag jij gerust jezelf zijn.
Maar zit je hier onder of boven, dan is dat ‘buiten’ gewoon. Hoe verder van het lijntje af, des te dringender het advies om terug te keren naar ‘hoe het hoort’.  Immers, wie zijn hoofd boven het maaiveld steekt loopt de kans dat hij z’n hoofd verliest. Toch?

Regels veranderen
Nu is het zo dat geldende regels onder andere afhankelijk zijn van de plek waar je woont, de tijdgeest waarin je leeft en met wie je te maken hebt. Wat vroeger ‘not done’ was is vandaag de dag heel normaal en vice versa; Wat we eerder heel normaal en misschien zelfs wel hip vonden kan nu echt niet meer. Is uit. Doen we niet meer. Vinden we.
Tot het moment dat het weer ‘in’ is.
Weet jij het nog?

Regels, wat moet je ermee.
Goeie vraag al zeg ik het zelf.  Zeker als het jouw leven betreft. Ben je het met een bestaande regel eens? Pas deze  vooral toe.

Ben je er niet mee eens? Kost het je energie? Gaat het tegen jouw gevoel in? Doe je iets wat niet bij je past? Bekijk de regel eens en pas hem aan zodat je er wel mee uit de voeten kunt. Wie weet welke trend jij zet.
Je leven wordt er in ieder geval een stuk leuker door.