It takes two to Tango

Sonja komt binnen. Ze kijkt hoopvol.
Het is de eerste keer dat we elkaar spreken. Ze voelt zich een deurmat. Of beter, ze gedraagt zich als een. Men hoeft maar naar haar te kijken of ze heeft het al voor je gedaan. Een ‘eigenschap’ waar gretig gebruik van wordt gemaakt. Hier heeft ze last van. Voelt dat het niet bij haar past. Het vreet energie en daarom wil ze dit patroon graag doorbreken. Ze verheugt zich op wat komen gaat.

=> Alles begint bij de beslissing

 

Sonja komt binnen. Ze kijkt wat bedrukt.
Na wat doorvragen komt het hoge woord eruit. Na ons vorige gesprek heeft ze nagedacht. Ze wil echt heel graag van het ‘please gedrag’ af, weet ook dat ze het nodig heeft maar aan de andere kant is ze heel bang dat ze zal veranderen door het traject dat ze ingaat. Ze is bang dat ze verandert in een naar mens. Een heks. Een egoïstisch wezen. Ik stel haar gerust. Diegene die de regie heeft is zijzelf. Ze is van nature geen naar mens en dat zal ze niet worden ook.

=> Wezenlijk verander je niet, je wordt eerder meer jezelf.

 

Sonja komt binnen. Ze kijkt wat gefrustreerd.
Ze is veranderd, dat weet ze. Ze komt veel beter voor zichzelf op. Weet wat haar grenzen zijn en neemt ze in acht. Ze voelt het. Ze ziet het. Ze merkt het. En het voelt zo goed! Maar de ‘anderen’ zien de verandering helaas nog niets. In ieder geval behandelen ze haar nog net zoals voorheen. Alsof er niets veranderd is. Ik herken het. Het is een feit:

=> Soms is het moeilijk om nieuw gedrag te zien.

 

Sonja komt binnen. Ze kijkt strijdvaardig.
Ze heeft zich niet laten ontmoedigen en heeft haar nieuwe gedrag voortgezet. Wat haar geholpen heeft is dat ze beseft dat haar nieuwe gedrag een ander niet altijd uitkomt. Dat men vaak de neiging heeft om iemand te benaderen zoals men het gewend was. Wat haar geholpen heeft is het benoemen van waar ze tegen aan loopt. Ze beseft:

=> Soms is het voor een ander moeilijk om nieuw gedrag te accepteren.

 

Sonja komt binnen. Ze kijkt verrukt.
Het is haar gelukt. Ze heeft resultaat geboekt! Ze kan zichzelf zijn en tegelijkertijd een goeie relatie met haar collega’s behouden. Sterker nog, ze wordt gerespecteerd, haar groei wordt gezien en ze krijgt zelfs welgemeende complimenten.

=> Soms is het gewoonweg een kwestie van tijd

 

 Sonja komt binnen voor ons laatste gesprek.
Wat bespreken het doorlopen traject. ’Dat we de kern van mijn ‘please gedrag’ eruit gehaald hebben voelde heel goed. Dat was al zo’n opluchting. Hierdoor kon ik al veel beter mezelf zijn. De tools die ik daarna leerde heb ik stap voor stap toegepast. Ik voel me goed, veel rustiger en ontspannen.’

 

Weet je, zegt ze, ‘ik zal voortaan altijd anders naar mensen kijken.’
‘Ik weet nu hoe veel inspanning het vergt om gedrag te veranderen. Hoe spannend dat is.

Wat ik lastig vond is dat ik wel veranderde maar mijn omgeving niet. In ieder geval niet direct. Het is heel moeilijk wanneer mensen op je blijven reageren alsof je nog steeds dezelfde bent terwijl dat niet zo is.

Het voelde soms als een weigering om mij te zien zoals ik ben. Soms was ik echt beledigd. Toch begrijp ik het ook. Ik weet echt wel dat mijn oude gedrag goed van pas kwam. En tegelijkertijd zie ik in dat ik het zelf heb laten gebeuren. Ik zie ook dat het steeds beter ging naarmate ik me beter profileerde. ‘It takes two to tango’ zoals je zegt.

Ik weet nu dat je er niet zomaar vanuit kan gaan dat iemand net als gisteren is. Of vorige week, vorig jaar. Het is waar wat je zei: Ontmoet elke persoon elke keer alsof het de eerste keer is dat je hem of haar ontmoet. Je weet nooit wat er gebeurd is in de tijd dat je elkaar niet hebt gezien. Er kan zomaar iets veranderd zijn.

 

En om terug te komen op mijn angst
Ik weet nu dat mijn gedrag los staat van wie ik ben. Wie ik ben staat vast, mijn gedrag kan ik kiezen. Weet je wat het mooie is Karen?

=> Ik ben veranderd en toch ook weer niet. ‘

  • Karen van Hout

4 voordelen van de man/vrouw verschillen op de werkvloer

Vorige keer schreef ik over Monique. Hoe ze tot het besluit kwam om een gemixt team te vormen.

Monique, zag dat ze er goed aan had gedaan. Dat het mixen van verschillende eigenschappen en talenten haar team inderdaad rijk maakt.  Ze was er blij mee. Het is een goed samenwerkend team geworden. Er worden uitstekende resultaten geboekt en naast het werk wordt regelmatig gelachen- wat niet onbelangrijk is. Het project loopt op rolletjes.


Diana
Ze heeft zich wel even zorgen gemaakt om Diana, een van de vrouwen in het team. Diana vond iets van de mannen. En liet dat duidelijk zowel verbaal als non-verbaal blijken.

  • Zo vond ze dat de mannen in haar ogen veel te snel tot acties over gingen.
  • Ze noemde ze kinderachtig omdat ze in haar ogen altijd maar bezig waren met elkaar de loef af te steken en te pronken met hun prestaties.
  • Ze voelde zich niet serieus genomen als ze ‘nee’ zei.
  • Ze vond ze luie wezens omdat ze taken van hun bord af leken te schuiven.

 

De opdracht
Monique zag het gebeuren. Eerst wilde ze het niet geloven maar inderdaad: mannen en vrouwen verschillen van elkaar in gedrag en in communicatie. Dat dit naast wat hilariteit op zijn tijd toch ook tot misverstanden, verwarring en irritatie leidde kon ze, mede gelet op haar eigen ervaringen, goed begrijpen.

Maar ze zag ook er overeenkomsten waren.  Hoe gedreven een ieder was. Vastbesloten om als individu en team succesvol te zijn.  En hier besloot ze gebruik van te maken.

Om Diana tot hetzelfde inzicht te laten komen gaf ze haar de opdracht om deze verschillen te beschrijven en zowel de nadelen als de voordelen te onderzoeken. Na wat gemopper van haar kant ging Diana toch aan de slag.

 

De uitkomst
Omdat ze zo gefocust was op de verschillen was het gemakkelijk om hier een lijst van te maken.
Met de voordelen van deze verschillen had ze meer moeite. Door haar eigen wijze van communiceren en gedrag naast haar kritieke punten te leggen, goed te observeren en met de haar collega’s te praten, is het haar toch gelukt en kwam tot de volgende conclusies:

  • Door de mannen en vrouwen samen te laten werken werden de mannen geremd in een te snelle actie, terwijl de vrouwen tot actie worden geduwd.
  • Het feit dat de mannen geen moeite hebben met het benoemen van successen straalde af over het hele team en gaf de vrouwen ook de gelegenheid om hun successen te zien en te benoemen.
  • Diana begon te begrijpen waarom mannen zo irritant doorgingen als ze ‘nee’ zei. De kennis dat mannen een ‘nee’ als een begin van de onderhandeling zien ziet ze nu als stimulans voor vrouwen om het gesprek verder voort te zetten. En weet ze nu ook dat ze een ‘nee’ heel duidelijk moet communiceren.
  • De ergernis dat de vrouwen altijd aan het werk waren en de mannen schijnbaar niets deden verdween ook. Waar de vrouwen konden experimenteren met efficiënter werken werden de mannen daarentegen gestimuleerd om hun taken vooral toch uit te voeren.

 

Diana’s conclusie:
Mannen en vrouwen op de werkvloer reageren anders. Ze zag dat de ongeschreven regels er gewoon waren. De verschillende reacties zijn niet persoonlijk gericht. Hoeven niet weggepoetst te worden maar mogen en kunnen er gewoon zijn. Dat de mannen kunnen leren van de vrouwen en visa versa. Dat dit juist het gezamenlijke eindresultaat tot een succes maakt.

 

En nu?
Dit is dus geen pleidooi om te veranderen. Maar een pleidooi voor het creëren van wederzijds begrip en bewustzijn. Zodat je hierop kunt anticiperen en daarmee betere resultaten boekt. Of deze nou bedrijfsmatig of persoonlijk zijn.

 

Noot van de schrijver: Ik weet dat dit door sommige vrouwen wordt gezien als manipulatie. Maar hier is geen sprake van. En trouwens wat is er fout aan als het iedereen zijn leven een stuk gemakkelijker maakt?

Zie het als een spel.
Wat is jouw volgende zet?

 

 

Wil je uitzoeken wat er in jouw team speelt?
Wat de ongeschreven en onderhuidse zaken in jouw team zijn?
Mail me dan voor een vrijblijvend gesprek via karen@of-wood.com

 

Ik WIL niet op mijn moeder lijken!

‘Ik WIL niet op mijn moeder lijken,’ verzucht Anne. We schieten allebei in de lach. We weten dat zij niet de eerste en zeker niet de laatste vrouw is die we dit zullen horen verkondigen.

We weten ook dat er geen ontkomen aan is. Terwijl je je zo voorgenomen had niet op je moeder te lijken, hoor je jezelf dezelfde woorden gebruiken. Maak je je zorgen over dezelfde dingen. Loop je daar tegenaan waar je moeder ook tegenaan liep. Vertoon je precies hetzelfde gedrag.

Zo vertoont Anne, ondanks haar grote zucht naar zelfstandigheid, in werkelijkheid hetzelfde afhankelijke gedrag als haar moeder. Ze wil het niet maar het lijkt wel of ze niet anders kan. Dat dit botst, mag duidelijk zijn. Niet alleen met zichzelf maar ook met haar moeder.

 

Er is geen ontkomen aan. Als dochter ben je 50% kind van je vader, 50% kind van je moeder. Zo krijg je van elke ouder de genen mee die bepalen welke uiterlijke kenmerken je in het leven meekrijgt.

Wat we weleens vergeten is dat we niet alleen qua uiterlijk op onze familie lijken. Van generatie op generatie vindt ook energetische overerving plaats. Patronen, trauma’s, geheimen, normen en waarden worden generaties lang doorgegeven. Deze factoren zijn misschien niet zichtbaar maar zeker wel voelbaar en het effect is er niet meer minder om.

 

De kracht van het systeem. Een zeer belangrijk element in het systemisch perspectief is het collectief geweten. Onder het collectieve geweten wordt dan het “geweten” verstaan van de familie waaruit iemand voortkomt.  Dit omvat de gedragsregels, de normen en de waarden binnen het familiesysteem. Het beperkt zich niet tot het heden, maar draagt alle gebeurtenissen uit het verleden met zich mee. Deze herhalen zich totdat de cirkel doorbroken wordt.

In het systemisch werk kijk je daarom niet alleen naar het individu maar ook naar het systeem, de omgeving waarin de persoon (of vraag) zich bevindt, en wordt de levensloop hierin meegenomen.

Belangrijk is het dus om te kijken naar de achtergrond van de persoon en haar familie, meegekregen normen en waarden, opvoeding, (familie) geheimen, etc.

Deze gebeurtenissen zijn belangrijk omdat bepaalde gewoontes, normen en waarden, patronen en relaties op deze manier in een breder perspectief geplaatst worden. Dit bredere perspectief geeft ruimte en inzichten op een dusdanige manier dat men er op een andere manier naar kan kijken. Sommige zaken krijgen een andere betekenis, kunnen herkend of erkend worden. Meestal laat dit reeds een oplossing (of een eerste stap daartoe) zien.

 

De cirkel is te doorbreken. Toen Anne het patroon in haar familie herkende was dat voor haar een enorme eye opener. Waar Anna eerst een verwijtende houding naar haar moeder en diens gedrag had, was ze nu in staat om met een mildere blik naar haar te kijken. In plaats van haar moeder te verwijten om wie ze niet was, zag ze haar moeder nu echt en kon ze haar ‘nemen’ zoals ze is.

Ze besefte ook dat waar haar moeder door welke omstandigheid dan ook geen keuze had, Anne deze nu wel degelijk heeft. Dit besef haalde behoorlijk wat druk van de ketel.  Anne was nu in staat om ook anders naar zichzelf te kijken en te accepteren dat ‘het is zoals het is’.

Door de strijd met ‘hoe het zou moeten zijn’ los te laten kwam er ruimte om te onderzoeken waar het betreffende patroon vandaan kwam. De oorzaak bleek generaties terug gevormd te zijn. Door de inzichten die ze verkreeg en het werk wat we samen hebben gedaan is het voor haar nu klaar, opgeruimd. Ze omschrijft het als een last die van haar schouders gevallen is.

Voor Anne kunnen nu zowel de afhankelijkheid als de zelfstandigheid naast elkaar bestaan en kiest ze voor zichzelf per moment welke voor haar het meeste geldt. Vrij om te zijn wie ze is.

  • Karen van Hout

Gedrag is niet de oorzaak

Gedrag wordt vaak aangewezen als oorzaak van een bepaalde situatie. Wat logisch is, want dat is wat we zien. Kunnen benoemen. En op ‘datgene wat we zien’ is een reactie met bijbehorende conclusie mogelijk:

-Jaap reageert altijd nukkig op een opdracht.
Volgens zijn manager is dit de oorzaak van de bedrukte sfeer in de groep.

-De 3 jarige zoon van Lisa bestiert het hele huishouden, zijn wil is wet.
In de ogen van Lisa is dat de doorzaak van de spanning tussen haar en haar echtgenoot.

 

Actie = Reactie
In ‘Een relatie heb je niet, die maak je’ heb ik al geschreven dat actie altijd een reactie uitlokt. Dus ja, als iemand zich nukkig gedraagt dan wordt daar passend op gereageerd en heeft dat zo zijn effecten op de sfeer in het team. Evenzo is het aan te nemen dat het gedrag van de zoon van Lisa spanning veroorzaakt tussen de beide ouders.


So far, so good.

Een logische oplossing zou zijn dat Jaap en het zoontje van Lisa ‘gewoon’ hun gedrag aan zouden moeten passen zodat de ongewenste effecten hiervan de wereld uit zijn. Echter, zo simpel ligt het vaak niet. Om gedrag werkelijk te kunnen veranderen moeten we kijken naar de achterliggende oorzaken. Want wat maakt dat Jaap zo nukkig reageert? Lisa’s zoon zo driftig is?

Een middel om de achterliggende oorzaken te identificeren is een, wat ik noem, systemische blik werpen. Uit te leggen als het uitzoomen op de situatie. Om dit te doen kijk je niet alleen naar het individu maar betrek je de hele omgeving waarin deze zich bevindt ( het systeem).


Het systeem
Een systeem kun je zien als een groep bij elkaar horende leden: In het geval van Jaap kijken we naar het hele team. 2015-05-16 23.17.44In het geval van Lisa’s zoontje naar het hele gezin.

Alle leden van het team en familie zijn direct of indirect aan elkaar verbonden. Alle leden beïnvloeden en worden andersom ( onzichtbaar of zichtbaar) beïnvloed door elkaar. Beweegt de een, dan beweegt de ander automatisch mee.

Een systeem ‘leeft’ volgens een aantal basisvoorwaarden van orde, plek en balans in geven en nemen en is altijd bezig om evenwicht tussen de elementen te bewaren (zelfregulerend).

 

In het systeem
Een verstoring van de genoemde basisvoorwaarden geeft disbalans. Omdat alles en iedereen in een systeem met elkaar verbonden is gaat zo’n verstoring het hele systeem aan.

Het systeem zet alles in om de balans weer te bewerkstelligen. Deze bewegingen zijn niet te zien maar wel voelbaar voor alle leden van het systeem. De reactie op deze, niet zichtbare maar zeker wel voelbare, dynamiek uit zich in zichtbaar gedrag:

– Hoe groter de bewegingen zijn om evenwicht te bewerkstelligen, des te meer ‘gedoe’ je ervaart. Dit kan uiten in bijvoorbeeld onrust, irritatie en dwangmatigheid.

– Wanneer  de balans weer hersteld is (wordt er voldaan is aan de basisvoorwaarden), dan wordt dat ervaren als ‘rust in de tent’.


Het werkt twee kanten op
Gedrag is dus niet de oorzaak maar veel vaker een uiting van iets wat zich in het systeem bevindt. Wat Jaap betreft: binnen het hele team bleek het gevoel te heersen meer te moeten geven dan terug te krijgen. Jaap was diegene die dat verwoordde in zijn gedrag.

Wat het zoontje van Lisa betrof: Het zoontje van Lisa vertoonde dwingend gedrag omdat het kind de al bestaande spanning voelde tussen de ouders. Hiermee verwoordde hij dat wat er al aan de hand was voor hij zijn huidige gedrag vertoonde.

Zoals een vriendin opmerkte: ‘Wat we ons vaak niet realiseren dat wij niet alleen onze omgeving beïnvloeden maar dat onze omgeving ons ook beïnvloedt.’ Hiermee vat ze het hele verhaal samen.

 

  • Karen van Hout

 

 

Wat haal jij voor jezelf uit dit verhaal?
Het zou leuk zijn als je een reactie achterlaat op de pagina die deze blog laat zien.

ps. Heb je vragen over deze blog? Laat het me weten.
Ken je iemand die deze blog moet lezen? Deel het gerust.